Хариуцлагатай уул уурхай
© WWF Mongolia
1. Уул уурхайн асуудал
Монгол Улсын Засгийн газраас геологи, уул уурхайн салбарын талаар ойрын жилvvдэд баримтлах чиглэл нь экспортын чиг баримжаатай vйлдвэрлэлийг дэмжин хєгжvvлэх, эдийн засгийн єсєлтийг 2004 онд 6 хувьд, 2010 онд 10 хувьд хvргэх зорилтыг хэрэгжvvлэхэд геологи, уул уурхайн салбарын оруулах хувь нэмрийг тогтвортой нэмэгдvvлэхэд чиглэж байна.
Дэлхийн байгаль хамгаалах сан (WWF)-гийн Монгол дахь хєтєлбєрийн газраас уул уурхайн салбараас тус улсад єнєєгийн байдлаар байгаль орчинд хамгийн их сєрєг нєлєєлєл vзvvлж буй алт олборлолтын асуудлыг чухалчлан энэ чиглэл дээр онцгой анхаарал хандуулах нь зvйтэй гэж vзэж байна.
2. Химийн хорт бодисын асуудал
Дэлхийн байгаль хамгаалах сан (WWF)-гийн хорт бодисын хєтєлбєрийн гол асуудал бол химийн хортой бодисын хэрэглээнээс зайлсхийх улмаар устгах тvvнээс сэргийлэх асуудал юм.
Олон улсын худалдаанд зарим хортой химийн бодис, пестицидын талаар урьдчилан мэдээлж зєвшилцєх журмын тухай Роттердамын Конвенцийг 2003 онд, Удаан задардаг органик бохирдуулагчийн тухай Стокгольмын Koнвенцийг 2004 онд хvчин тєгєлдєр болгосноор химийн аюултай бодис, тvvний хаягдлын талаархи олон улсын зохицуулалтыг баталгаажуулж, тvvнийг хэрэгжvvлэхийг дэмжиж ажиллах нь чухал юм.
Химийн хорт, аюултай бодис агуулсан бvтээгдэхvvн, материалын хэрэглээг хязгаарлах, улмаар зогсоох, тvvний хаягдал vлдэгдэлтэй дэлхий даяараа тэмцэж байгаа єнєє vед бид vндэсний хууль, тогтоомжоо улам боловсронгуй болгосноор бусад улс, олон улсын байгууллагатай хамтын ажиллагаагаа улам бэхжvvлэн техник, технологийн мэдээлэл солилцох харилцаагаа улам єргєжvvлэн улмаар холбогдох асуудлаар олон талын хамтын ажиллагааг идэвхижvvлэхэд чухал нєлєєтэй юм.
Дэлхийн байгаль хамгаалах сангийн Монгол дахь хєтєлбєрийн газар нь Дэлхийн банкны сахvvгийн тусламжтайгаар “Химийн хорт бодисын эрх зvйн шинэчлэл” тєсєл хэрэгжvvлэн Улсын Их хурлаар 2006 онд “Химийн хорт ба аюултай бодисын тухай” Монгол улсын хуулийг шинэчлэн боловсруулан батлууллаа. Мєн химийн бодисын хэрэглээнд эрсдлийн vнэлгээ хийгэж байх заалтыг “Байгаль орчинд нєлєєлєх байдлын vнэлгээний тухай” Монгол Улсын хуульд шинээр заалт оруулан батлуулсан болно.
Мєн, Недерландын итгэлцлийн сангийн тусламжтайгаар “Химийн хорт бодисын талаархи олон нийтийн мэдлэгийг дээшлvvлэх компанит ажил” тєслийг хэрэгжvvлэх химийн бодисын зохистой хэрэглээний талаар олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслэлээр сурталчилгааны ажил сургалт семинарыг єргєнєєр зохион байгууллаа. Эдгээр тєслийн хvрээнд vндэсний семинарын 2 ном, 20-40 минутын баримтат кино 5 тvvнчлэн 6 брошурыг хэвлvvлэн гаргалаа. Мєн Vлийн цагаан оготныг устгах нэрээр их хэмжээний химийн бодис бромадиолоныг онгоцоор цацаж хэрэглэж байсныг зогсоох зэрэг арга хэмжээг засгийн газарт тавьж шийдвэрлvvлсэн болно.
Эдгээр асуудлыг шийдвэрлэхийн тулд бидний явуулж буй vйл ажиллагаа
- Монголын уул уурхайн хєгжилд баримталж буй бодлого нь байгаль орчин, нийгэм, эдийн засгийн хувьд “Хариуцлагатай” байх зарчим баримтлах
- Байгаль орчинд нєлєєлєх байдлын vнэлгээний хуулийг шинэчлэн боловсруулж батлуулах арга хэмжээ авах
- Бvс нутгийн экологийн тэнцлийг хадгалахад онцгой ач холбогдол бvхий газар нутаг (жишээлбэл гол мєрний урцсын 80-аас дээш хувийг бvрдvvлдэг газар нутаг) болон Улсын тусгай хамгаалалттай газар нутагт ашигт малтмалын хайгуул, ашиглалтыг явуулахгvй байх;
- Улсын болоод орон нутгийн тусгай хамгаалалттай газар нутгаас ашигт малтмал ашиглах зорилгоор газрыг чєлєєлєхгvй байх;
- Ашигт малтмалын олборлох vйл ажиллагаанд химийн хорт бодисыг замбараагvй хэрэглэж байгааг зогсоох, ялангуяа мєнгєн усыг алт олборлох vйл ажиллагаанд хэрэглэхгvй болгох, цианидын зохистой хэрэглээг бvрдvvлэх арга хэмжээг Засгийн газарт тавьж шийдвэрлvvлэх.
- Нийт арт иргэдэд химийн хорт ба аюултай бодисын зохистой хэрэглээний талаар сургалт сурталчилгааны ажлыг єргєнєєр явуулах зэрэг болно.
