ศูนย์ศึกษาธรรมชาติกองทัพบก (บางปู)

ความเป็นมา

ศูนย์ศึกษาธรรมชาติกองทัพบก (บางปู) เฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษา มหาราชินี เกิดขึ้นจากการบรรลุข้อตกลงระหว่างกองทัพบก และ WWF ประเทศไทย ในความร่วมมืออย่างดียิ่งจากสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสมุทรปราการเขต 1 และ เขต 2 มีจุดมุ่งหมายคือการพัฒนาพื้นที่ในบริเวณกองอำนวยการสถานพักผ่อนบางปู กรมพลาธิการ จ.สมุทรปราการ เป็นศูนย์การเรียนรู้สิ่งแวดล้อมศึกษาของสถานศึกษา ที่เชื่อมโยงเมืองใหญ่ ป่าชายเลน และเยาวชน เน้นรูปแบบการเรียนรู้แบบบูรณาการเข้ากับมาตรฐานการเรียนรู้ของกลุ่มสาระต่างๆ ในชั้นเรียน โดยอาศัยสภาพธรรมชาติเป็นตัวกระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดความสนใจ และนำไปสู่การเรียนรู้ธรรมชาติอย่างเป็นระบบและมีความสุข ซึ่งสอดคล้องกับพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 ที่กล่าวถึงกระบวนการเรียนรู้ในการจัดการศึกษาทั้งในระบบ นอกระบบ หรือตามอัธยาศัย ต้องเป็นไปแบบบูรณาการ มุ่งปลูกฝังจิตสำนึก ส่งเสริมการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จัดกิจกรรมให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริง ฝึกทักษะ กระบวนการคิด การจัดการ การผสมผสานสาระความรู้ด้านต่างๆ อย่างได้สัดส่วน โดย WWF ประเทศไทย ได้เข้ามาบริหารศูนย์ฯ และได้จัดทำโปรแกรมพิเศษเพื่อการให้บริการด้านการศึกษาธรรมชาติสำหรับนักเรียนในพื้นที่ จ.สมุทรปราการ ตั้งแต่ปี พ.ศ.2548 ตลอดจนโปรแกรมอื่นๆ ที่เหมาะสมกับนักท่องเที่ยว นักศึกษา และบุคคลผู้สนใจทั่วไป

2. อาคารสำนักงานและนิทรรศการในร่ม แบ่งการให้บริการภายในอาคาร ออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่

ส่วนที่ 1 เป็นอาคารสำนักงาน เคาน์เตอร์ต้อนรับ ลงทะเบียน เอกสารและข้อมูลเพิ่มเติม ส่วนจำหน่ายของที่ระลึก และการให้บริการด้านอุปกรณ์เพื่อการศึกษาธรรมชาติ

ส่วนที่ 2 เป็นอาคารนิทรรศการ ซึ่งมีเนื้อหาการเรียนรู้แบ่งออกเป็น 4 องค์ประกอบหลัก ที่เชื่อมโยงกันก่อให้เกิดระบบนิเวศที่สมบูรณ์ของพื้นที่ชุ่มน้ำปางปู ประกอบด้วยเส้นทางของเหล่านกอพยพ โลกของสัตว์หน้าดิน เรื่องราวในดงแสม และการเดินทางของสายน้ำจากดอยสูง สู่พื้นที่ชุ่มน้ำบางปู

ส่วนที่ 3 ห้องบรรยายเอนกประสงค์ ใช้เป็นห้องเรียนในร่มและเป็นจุดเริ่มต้นของกระบวนการเรียนรู้ ชมสารคดีธรรมชาติที่น่าสนใจ เป็นสถานที่นำเสนอข้อมูลและเตรียมความพร้อมในด้านต่างๆ ก่อนออกปฏิบัติจริงในภาคสนาม

3 . การให้บริการด้านการศึกษากับกลุ่มเป้าหมายกลุ่มต่างๆ

4. ตัวอย่างโปรแกรมการให้บริการด้านการศึกษา หลักสูตร “ธรรมชาติศึกษาที่บางปู”

5. ความสัมพันธ์ของเนื้อหาการเรียนรู้กับหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ.2544

เนื้อหาและกิจกรรมการเรียนรู้ทั้ง 4 หน่วยหลักในศูนย์ศึกษาธรรมชาติกองทัพบก (บางปู) ฯ ได้รับการพัฒนาให้มีความสอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้น ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544 โดยเฉพาะในช่วงชั้นที่ 3 ทั้ง 8 กลุ่มสาระ โดยเฉพาะ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ที่เกี่ยวข้องกับ การสำรวจตรวจสอบความหลากหลายทางชีวภาพและระบบนิเวศในท้องถิ่น ความสัมพันธ์ภายในระบบนิเวศ การดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน ตลอดจนกลุ่มสาระภาษาไทย ภาษาต่างประเทศ ศิลปะ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม และสาระอื่นๆ เป็นต้น

• ตัวอย่างผังมโนทัศน์สาระการเรียนรู้พื้นฐาน วิทยาศาสตร์ ม.3(ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544 
  

• ตัวอย่าง แสดงความสัมพันธ์ของหน่วยการเรียนรู้ที่บางปูกับกลุ่มสาระและมาตรฐานการเรียนรู้ต่างๆ (ช่วงชั้นที่ 3) – ยกตัวอย่างจากหน่วยนก นกน้ำ นกนางนวลที่บางปู