ศูนย์ศึกษาฯ อุทยานสิ่งแวดล้อมนานาชาติสิรินธร

หลักการและเหตุผลในการจัดตั้งศูนย์ศึกษาธรรมชาติ

จากประวัติความเป็นมา วัตถุประสงค์ และการดำเนินงานฟื้นฟูระบบนิเวศดังกล่าวข้างต้น ตลอดจนการประสบความสำเร็จในการดำเนินงานฟื้นฟูพื้นที่เพื่อให้กลับเข้าสู่ระบบนิเวศดั้งเดิน หรือระบบนิเวศป่า เป็นเครื่องพิสูจน์ได้ว่า ธรรมชาตินั้นสามารถเรียกคืนกลับมาได้จริง และสามารถใช้ประโยชน์ได้อย่างพอเพียงและยั่งยืนได้  จึงนับว่าเป็นตัวอย่างและแบบอย่างที่ดีในการอนุรักษ์และฟื้นฟูธรรมชาติ และเหมาะแก่การเผยแพร่ให้คนไทยทั่วไป รวมทั้งต่างชาติ ได้รับทราบและล่วงรู้ถึงความสำเร็จดังกล่าว และนำไปเป็นแนวทางในการดำเนินงานอนุรักษ์และฟื้นฟูระบบนิเวศ ใส่แนวทางในหลักสูตรการศึกษา บูรณาการเข้ากับหลักวิชาการและหลักสูตรแต่ละช่วงชั้นเรียน เพื่อให้เกิดการเรียนรู้และกลายเป็นมรดกทางด้านการอนุรักษ์ธรรมชาติสืบไป

นอกเหนือจากความสำเร็จในการดำเนินงานต่างๆ ที่กล่าวมาแล้ว    อุทยานสิ่งแวดล้อมนานาชาติสิรินธร ยังมีพื้นที่และมีทรัพยากรที่มีศักยภาพอย่างยิ่งในการที่จะพัฒนาให้อุทยานฯ เป็นแหล่งเรียนรู้ เสมือนห้องเรียนธรรมชาติเพื่อการปลูกฝังจิตสำนึกในความรักต่อสิ่งแวดล้อมแก่เยาวชน หรือสถานศึกษาทั้งในและนอกพื้นที่ อย่างไรก็ตามในการที่จะพัฒนาให้อุทยานฯ สิรินธรให้เป็นแหล่งเรียนรู้ดังกล่าว การสำรวจข้อมูลพื้นฐานด้านความหลากหลายทางชีวภาพภายในอุทยานสิ่งแวดล้อมนานาชาติสิรินธร ถือเป็นอีกภารกิจหนึ่งที่มีความจำเป็น เนื่องจากข้อมูลด้านทรัพยากรชีวภาพที่เคยมีอยู่เดิมเป็นข้อมูลที่ได้จากการสำรวจมามากกว่า 10 ปีที่ผ่านมา ซึ่งสภาพพื้นที่ในอดีตมีความแตกต่างกับสภาพในปัจจุบันเป็นอย่างมาก เพราะหลังจากที่สภาพระบบนิเวศป่าชนิดต่างๆ ที่มีอยู่ภายในอุทยานฯ สิรินธร ได้ฟื้นตัวขึ้น ไม่เพียงแต่ต้นโกงกางที่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้ทรงปลูกเท่านั้นแต่ยังรวมถึงพันธุ์ไม้ป่าชายเลนและพันธุ์ไม้ป่าบกชนิดอื่นๆ ก็ได้รับการฟื้นฟูเป็นอย่างดีอีกด้วย ส่งผลให้ทรัพยากรชีวภาพ ในอุทยานฯ มีความเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมเป็นอย่างมาก นอกเหนือจากพันธุ์ไม้ชนิดต่างๆ แล้ว สัตว์ในกลุ่มนก สัตว์หน้าดิน ชนิดพันธุ์ปลา ฯ ก็เริ่มมีมากขึ้นตามลำดับและมีแนวโน้มว่าจะมีความสมบูรณ์มากขึ้นเรื่อยๆ

WWF ประเทศไทย ซึ่งเป็นองค์กรพัฒนาเอกชน ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมและดำเนินงานด้านศูนย์ศึกษาธรรมชาติประสบความสำเร็จมาแล้ว ในระดับนานาชาติเช่น ศูนย์ฯ ไมโป ฮ่องกง ศูนย์ศึกษาธรรมชาติฯ บางปู จ.สมุทรปราการ ศูนย์ศึกษาธรรมชาติและระบบนิเวศเกษตร จ. ปทุมธานี ด้วยความรู้ ประสบการณ์และความชำนาญในการบริหารจัดการศูนย์ศึกษาธรรมชาติ กอปรกับความร่วมมือกับกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม และ มูลนิธิอุทยานสิ่งแวดล้อมนานาชาติสิรินธร  ในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี  ได้เล็งเห็นความจำเป็นและความสำคัญดังกล่าว จึงได้พัฒนาโครงการศูนย์ศึกษาธรรมชาติ ในอุทยานสิ่งแวดล้อมนานาชาติสิรินธร  เพื่อพัฒนาให้เป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีความสมบูรณ์ในเชิงเนื้อหา การเผยแพรประชาสัมพันธ์ ตลอดจนการใช้ในเชิงวิชาการอื่นๆ อันจะเป็นประโยชน์แก่การพัฒนาอุทยานสิ่งแวดล้อมนานาชาติสิรินธร จ.เพชรบุรี ให้มีความสมบูรณ์มากยิ่งขึ้นต่อไป